|
Soğuk
çekim yapılacak tellerin fosfatlanmasının öncelikli faydası; fosfat
kaplamanın metal yüzeye çok iyi bağlanması ve ard arda birden fazla
çekimden sonra bile devamlılığını korumasıdır. Çinko fosfat
kaplamanın kristal yapısı film kırılmaları ve bozulmalarını engeller
ve sonraki aşamada uygulanacak yağlayıcı ve sabunlar için mükemmel
bir zemin oluşturur.
Fosfatlanmış çelik parçalar sayesinde çekim araçlarının ve haddenin aşınımı azalır ve bu sayede hadde ve araç ömürleri uzar. Soğuk çekim
sonrası yüzeydeki fosfat tabakası çok iyi bir yüzey kaplaması
oluşturmakla birlikte depolama ve nakliye sırasında yüksek bir
korozyon direnci sağlar.
Sıcak
daldırma galvanizli çelik ve demir teller için de fosfat kaplamanın
önemi büyüktür. 80-150 g/m2 arasındaki çinko kaplamayla
haddede birikme gerçekleşebilir ve bunun sonucunda aşınma miktarı
artabilir. Çekme işlemi sırasında kırılmalar ve hatalar ortaya
çıkar. Fosfatlama ile kombine edilen galvaniz kaplama ile bu gibi
problemler büyük ölçüde ortadan kalkar. Ürün görünümü daha koyu olur
ancak pürüzsüz ve korozyona dayanımı daha yüksek bir son kaplama
elde edilir.
Fosfatlanmış çelik tellerin çekiminde uygun fosfat kalınlığının
sağlanmasına dikkat edilmelidir. Aşırı kalın kaplamalarla sürtünme
katsayısı artarken, yetersiz kaplama kalınlığı da çoklu çekimlerde
sorun yaratabilir. Genel kural olarak, son çekim işleminden
sonra 0,5-1,0 g/m2 arası kaplama kalınlığı uygundur.
Bunun için çinko fosfat kaplamanın 5-15 g/m2 arasında
kaplaması tavsiye edilir.
Tellerin
daldırma olarak fosfatla kaplanmasından hemen önce aktivasyon
banyosundan geçer. Alkali titanyum tuzları içeren aktivasyon banyosu
ince ve yoğun bir fosfat kaplanmasını sağlayarak kalın kristalli
kaplamalarda görülen tozlanma problemini de ortadan kaldırır.
Tellerin
fosfatlanması daldırma metoduyla gerçekleştirilip, kangallar her bir
banyonun içine daldırılarak belli sürelerde bekletilir ve bu şekilde
kaplama sağlanır.
Tipik bir
tel çekme çinko fosfat prosesi şu şekilde sıralanır;
-
Asitle
Temizleme (hidroklorik ya da sülfürik asit)
-
Durulama (İki daldırma ve bir sprey tavsiye edilir)
-
Aktivasyon
-
Çinko
Fosfatlama
-
Durulama
-
Son
İşlem (nötralizasyon)
-
Kurutma
|